| Zoekweergave | viola da braccio | Terug |
viola da braccio (Ital., braccio = arm; Ned.: armvedel), instrument van de viola-familie, waarvan de naam betrekking heeft op de oudste leden van deze groep (ca. 16de eeuw), toen vnl. de houding waarin het bespeeld werd (hier: horizontaal en met de arm vastgehouden) de naam van het strijkinstrument bepaalde. De viola da braccio heeft een licht gewelfd achterblad, iets ronde schouders, over de zijranden stekende bladen, zangbalk, soms f-gaten, smalle toets zonder toonrichels en tamelijk dikke snaren. Toen men deze instrumenten in verschillende grootten ging bouwen, bleven de kenmerken en speelwijze behouden, evenals de naam, ongeacht de houding waarin het instrument werd bespeeld. De instrumenten werden aangestreken op de wijze van de huidige strijkinstrumenten (zie ook viool) en hadden wegens de zwakke toonvorming aanvankelijk minder betekenis dan de instrumenten van de gambagroep. Te onderscheiden zijn: de discant-viola da braccio en de alt-viola da braccio; Mattheson, Speer en Leopold Mozart bedoelden met viola da braccio meestal de altviool. De discant-viola da braccio (Engels: treble viol) was gestemd: d–g–c1–e1–a1– d2 (soms vijf snaren, dwz. zonder d), de alt-viola da braccio (Ital.: alto; Fr.: taille de viole; Eng.: small tenor viol), de voorloper van de huidige altviool, was gestemd (A), d, g, b, e1, a2 of een toon lager. De totale lengte van dit instrument bedroeg ca. 70–75 cm. Waarschijnlijk raakte het instrument door de ongemakkelijke mensuur en daardoor de moeilijke bespeelbaarheid in onbruik. Tot de braccio-familie kunnen voorts o.a. worden gerekend: de viola d'amore, de viola da spalla (een tenor-bas-variëteit met vier à zes snaren die bij processies met een koord over de schouder werd gehangen), de quinton (mengvorm discantviola-viool, met snaren g–d1–a1–d2–g 2 of g–c1–e1–d1–d 2, in de eerste helft van de 18de eeuw in Frankrijk populair) en de viola pomposa (tenor-bas-type, gestemd C–G–d–a–e1, tot eind 18de eeuw in gebruik, verdrongen door de violoncello piccolo).