Over de waarde van Voltaires werk en persoon is tot in deze tijd verschillend geoordeeld. Zijn karakter vertoont kleinzielige naast grootmoedige trekken. Zijn toneelwerk is klassiek en weinig interessant, uitgezonderd Zaïre (1732), dat nog altijd speelbaar blijkt; zijn poëzie is koele ideeënpoëzie, al bevat zijn Poème sur le désastre de Lisbonne (1756) persoonlijker accenten. Zijn letterkundig talent ontplooide zich het rijkst in de heldere, geestige, niet zelden wrange contes, korte strekkingromans, met Candide (1759) als onbetwistbaar hoogtepunt. De betekenis van zijn historisch werk springt in het oog als men het vergelijkt met dat van voorgangers en tijdgenoten: Voltaire heeft veel meer aandacht voor bronnen en ooggetuigen, onuitgegeven documenten, enz. en staat steeds kritisch tegenover zijn archiefarbeid (zo bijv. voor zijn Histoire de Charles XII, 1731); zijn cultuurgeschiedenis in Essai sur les mœurs getuigt van grote redelijkheid en verdraagzaamheid. De schrijver ziet hier de beschaving als een strijd tussen fanatisme en rede, waarin, ondanks zijn latere neiging tot pessimisme, de rede de eindoverwinning zal behalen. In de definitieve uitgave vormt Le siècle de Louis XIV (1751) een episode in de bovengenoemde strijd, evenals de Précis du règne de Louis XV (1768). Er zijn manco's in het Essai: de beschavende invloed van het christendom in West-Europa is door Voltaire onderschat en zijn visie op de ‘duistere’ middeleeuwen is onhistorisch, maar niettemin is de invloed van dit werk zeer groot geweest, in Nederland bijv. op Fruin.