viola [muziek] (Ital., woordafleiding onzeker), rond de 16de eeuw aanvankelijk verzamelnaam voor verschillende strijkinstrumenten, later benaming voor twee families van strijkinstrumenten, waarvan de houding waarin gespeeld werd bepalend voor de naam werd: viola da braccio (v. Ital. braccio = arm), horizontaal bespeeld in armhouding, en viola da gamba (v. Ital.: gamba = been), verticaal bespeeld in kuithouding. Uit de lira- en viola-families zijn uiteindelijk de huidige strijkinstrumenten voortgekomen: viool, altviool (zie viool) en violoncello (braccio-invloeden) en de contrabas (gamba-invloed).

In de Italiaanse en Engelstalige muziek(literatuur) is viola zonder nadere bepaling de aanduiding voor altviool.