De doelstellingen van de VN zijn:

• a. de internationale vrede en veiligheid handhaven en met het oog daarop gezamenlijke doeltreffende maatregelen nemen ter voorkoming en opheffing van vrede en veiligheid, en het beslechten van geschillen met vreedzame middelen;
• b. vriendschappelijke betrekkingen tussen staten tot stand brengen;
• c. met het oog op het scheppen van een sfeer van stabiliteit en welzijn, nodig voor het onderhouden van vreedzame en vriendschappelijke betrekkingen tussen staten, internationale samenwerking tot stand brengen bij het oplossen van internationale vraagstukken van economische, sociale, culturele of humanitaire aard, alsmede bij het bevorderen en stimuleren van eerbied voor de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden.

Bij het streven naar verwezenlijking van deze doelstellingen gaan de VN uit van een aantal beginselen. De VN zijn allereerst gegrond op het beginsel van soevereine gelijkheid van al hun leden. In hun internationale betrekkingen onthouden de leden zich van bedreiging of gebruik van geweld tegen territoriale integriteit of politieke onafhankelijkheid van de staat. De enige uitzondering op dit geweldverbod is het recht op zelfverdediging van een staat in geval van een gewapende aanval tegen die staat. Voorts mogen de VN zich niet mengen in aangelegenheden die feitelijk onder de binnenlandse rechtsmacht van een staat vallen. Met name het laatste punt levert herhaaldelijk interpretatieproblemen op.

Op het terrein van de mensenrechten heeft de VN een belangrijke bijdrage geleverd aan het ontwikkelen van internationale ‘wetgeving’, een stelsel van normen vervat in het internationaal statuut voor de mensenrechten (met o.a. de Universele Verklaring van de rechten van de mens, 10 december 1948) en een reeks verdragen en verklaringen. De instelling van speciale commissies en rapporteurs, onder leiding van een Hoge Commissaris voor mensenrechten, moet zorgen voor een effectieve naleving van de mensenrechten, waar ook ter wereld. In 2006 werd de Mensenrechtencommissie van de VN, die sinds 1946 periodiek in Genève bijeenkwam, opgeheven om plaats te maken voor de Mensenrechtenraad, waarin de deelname van landen die het niet zo nauw nemen met de mensenrechten gemakkelijker kan worden uitgesloten. De bemoeienissen in VN-verband met schendingen van mensenrechten roepen weerstand op bij landen die menen dat deze neerkomen op een ongeoorloofde inmenging in hun binnenlandse aangelegenheden en een inbreuk op hun nationale soevereiniteit.