In 2001 kregen de VN en hun secretaris–generaal Kofi Annan samen de Nobelprijs voor de vrede toegekend. In het najaar van 2003 trok Kofi Annan de aandacht met zijn pleidooien voor een ‘radicale hervorming’ van de VN. Tegen de achtergrond van de oorlog tegen Irak, waarbij de Veiligheidsraad, in strijd met de afspraken in het VN-Handvest, door de coalitie werd gepasseerd, stelde hij de grondslagen voor het gebruik van geweld in VN-verband ter discussie. Annan riep de lidstaten op zich te bezinnen op de vraag hoe artikel 51 uit het VN-Handvest over het recht op zelfverdediging zich verhoudt tot het concept van de preventieve aanval, zoals door de regering-Bush toegepast bij de aanval op Irak. Hij vroeg in november 2003 een panel van eminente personen nog voor de zomer van 2004 met aanbevelingen te komen over de vraag hoe de VN zich in de toekomst onder deze omstandigheden zouden moeten opstellen – uit vrees dat bij het uitblijven van een reactie de relevantie en het voortbestaan van de VN in gevaar zouden komen.