tonica (v. Gr. tonikos = de spanning betreffend), in de muziek de naam voor de centrale toon van een compositie, is tevens de eerste trap van de toonladder en de melodische slottoon. De drieklank op de tonica is de centrale harmonie in de harmonieleer (zie ook tonaliteit). In gregoriaanse melodieën (zie gregoriaanse muziek) wordt de tonica meestal finalis genoemd. Hier is zij de eerste toon van een kerktoonladder (zie kerktoonsoorten) en tevens eindtoon van de melodie.