ricercare (Ital., = zoeken, onderzoeken), een compositievorm die oorspronkelijk moet worden beschouwd als een instrumentale versie van het (vocale) doorgeïmiteerde motet. De naam ricercare wijst op het voortdurend ‘opzoeken’ van het thema en in deze zin is het ricercare een voorloper van de fuga. In het ricercare worden diverse thema's gebruikt, in tegenstelling tot de fantasia, die door het vasthouden aan één thema een grotere eenheid vertoont. In de 16de eeuw komen vooral ricercares voor luit en voor orgel voor. In deze stukken kunnen de thema's, nadat zij door een stem zijn ingezet, achtereenvolgens in alle andere stemmen als het ware worden ‘opgezocht’.