Armada (Spaans = de gewapende; oorlogsvloot) de vloot die als ‘onoverwinnelijk’ (Armada Invencible) door de Spaanse koning Filips II in 1587 werd samengesteld om Engeland aan te vallen.

Het plan om Engeland aan te vallen had zowel een politieke als een religieuze reden. Filips II, koning van het katholieke Spanje, kon de Opstand van het protestantse Nederland niet onderdrukken. Deze Opstand was begonnen in 1568 en werd gesteund door het protestantse Engeland. In 1586 concludeerde Filips dat hij de Nederlanden pas in bedwang kon houden als Engeland was uitgeschakeld. Tegelijkertijd hoopte hij de oude religieuze rivaliteit tussen Engeland en Spanje uit de weg te helpen door de Engelse koningin Elizabeth I van de troon te stoten en Engeland weer terug te brengen onder de vleugels van de Rooms-Katholieke Kerk.

De vloot bestond uit 130 schepen met een bemanning van ongeveer 30 000 koppen, waarvan 20 000 soldaten. De bedoeling was dat deze vloot voor de kust van Vlaanderen de hertog van Parma met extra manschappen aan boord zou nemen om daarna Engeland binnen te vallen. Door geldgebrek kon Parma echter niet de goede voorbereidingen treffen. Bovendien vond door het overlijden van admiraal Santa Cruz een onfortuinlijke verandering in het opperbevel plaats, dat nu werd opgedragen aan de onervaren hertog van Medina-Sidonia.

De Engelsen waren op de hoogte van de voorgenomen inval en probeerden het uitvaren van de Armada door een stoutmoedig plan te verhinderen, nl. door de Spanse vloot in haar thuishaven Cádiz in 1587 aan te vallen. Onder leiding van Sir Francis Drake werden de Spanjaarden door de Engelsen vernederd, want in de haven van Cádiz werd een groot aantal schepen van de Armada vernietigd, resp. zwaar beschadigd. Het uitvaren van de Spaanse vloot werd hierdoor met een jaar vertraagd.

In juli 1588 voeren de Spaanse schepen alsnog uit en bereikten aan het einde van de maand de ingang van Het Kanaal. Tot viermaal toe kwam het tot een treffen met de Engelse vloot. De eerste keer, op 29 juli, onderschepte de Engelse vloot onder leiding van Lord Charles Howard, de latere graaf van Nottingham, de Armada bij Plymouth. De vloot van Howard was sneller en wendbaarder en er werden een week lang meerdere zeeslagen gevoerd, maar Howard was niet in staat de Armada te verslaan.

Op 6 augustus ging de Armada bij Calais voor anker, met het doel de hertog van Parma en zijn troepen aan boord te nemen en koers te zetten naar Engeland. Deze opzet mislukte omdat de Hollandse en Zeeuwse vloot de haven van Duinkerke blokkeerde, zodat de vloot geen zee kon kiezen. Met behulp van in brand gestoken schepen (‘branders’) dreef Howard de Spanjaarden uit hun ankerplaats. In de hierop volgende Slag van Gravelines op 8 augustus versloegen de Engelsen de Armada. Vanwege harde wind en zware beschadigingen was het restant van de Spaanse vloot gedwongen naar het noorden te zeilen en via Schotland en Ierland terug te gaan naar Spanje. Slechts 67 van de oorspronkelijke 130 kwamen uiteindelijk aan in de Spaanse havens, maar een belangrijk gedeelte daarvan was onbruikbaar voor verdere diensten. Spanjes positie als zeemogendheid werd door dit verlies niet aangetast.

Een tweede Spaanse Armada voer in 1639 onder Antonio de Oquendo uit om troepen naar de Nederlanden te brengen. Zij werd tussen 15 en 20 september 1639 door de Nederlandse vloot onder Maarten Harpertsz. Tromp naar de neutrale rede van Duins gejaagd en daar op 21 oktober, ondanks de scherpe Britse protesten, voor een deel vernietigd.