lira [muziek]

lira [muziek], een in Italië ontwikkeld muziekinstrument, een van de voorlopers van de viool. De klankkast had een licht gewelfd achterblad en meestal c-vormige klankgaten. De hals liep uit in een kop in de vorm van een hartvormig kastje (van achteren open), waarin de naar voren staande stemschroeven waren aangebracht. Vijf in kwinten gestemde snaren liepen over de toets, twee (in dezelfde toon, resp. het octaaf van de middelste snaar gestemde) snaren lagen daarnaast. Het was mogelijk drie snaren tegelijk aan te strijken. Het instrument werd in familie vervaardigd; het tenormodel werd lira imperfetta of lira da gamba genoemd, het basmodel lira perfetta of lirone. De speelhouding was verschillend: de lira werd zowel da braccio (in de arm) als da spalla (op de schouder) gehouden, de grotere modellen (met negen tot vijftien snaren) da gamba (tussen de knieën). Behalve de – oudere – lira da braccio, waren de lira-modellen in Italië vooral in gebruik in de 17de eeuw.