Willaert, Adriaan

Willaert, Adriaan (Brugge of Roeselare ca. 1490 – Venetië 7 dec. 1562), Zuid-Nederlands componist, ging te Parijs rechten studeren, maar wijdde er zich aan de muziek onder leiding van Jean de Hollingue Mouton. Van 1522 tot 1525 was hij in dienst van Alfonso I d'Este, hertog van Ferrara, en vervolgens werd hij zanger (1525–1527) in de kapel van aartsbisschop Ippolito II d'Este te Milaan. In 1527 werd hij kapelmeester van de San Marco te Venetië, waar hij, afgezien van twee reizen (1542 en 1556) naar zijn geboorteland, onafgebroken verbleef. Onder zijn leerlingen telde hij Cypriaan de Rore, Andrea Gabrieli en de theoreticus G. Zarlino. Zijn werk omvat missen, motetten, hymnen, Magnificats, psalmen, chansons, madrigalen, Napolitaanse villanella's en ook driestemmige instrumentale fantasieën en ricercares: de oudst bekende voorbeelden van meerstemmige, onafhankelijke instrumentale muziek. Zijn stijl is een versmelting van de Nederlandse met de Italiaanse polyfonie onder Franse invloed. Hij maakte gebruik van de technieken van cantus firmus, canon (zie canon [muziek]) en vrije imitatie. Willaert bouwde de dubbelkorigheid uit (Salmi spezzati, 1550), waardoor de antifonale structuur van de psalmverzen verduidelijkt en het contrast met de solist onderlijnd werd. In zijn muziek zijn reeds de typische eigenschappen van de Venetiaanse concerterende kerkmuziek aanwezig (zie ook Venetiaanse School [muziek]): het concerterend beginsel van alternerende klankgroepen, het echoprocédé en de klankkleurcontrasten.

UITG: H. Zenck en W. Gerstenberg, Opera omnia, in: Corpus mensurabilis musicae, III (1950 vv.).