Eerste Wereldoorlog

4.4 Luchtsteun

Voor het eerst werd in de Eerste Wereldoorlog ook in de lucht gevochten, al werden vliegtuigen nog voornamelijk gebruikt voor verkenningsdoeleinden. Er vonden wel enkele slagen tussen vliegtuigen in de lucht plaats. Ook werden vliegtuigen gebruikt voor bombardementen, net als zeppelins. De Duitse luchtschepen zaaiden zelfs dood en verderf onder burgers in Engelse steden.

4.5 Duikboten

De enige grote zeeslag van de oorlog was de Slag bij Jutland, op 31 mei en 1 juni 1916. De slag zelf bleef onbeslist, maar het Duitse doel, het doorbreken van de Britse zeeblokkade, werd niet bereikt. Van meer belang was de duikbotenoorlog. De keuze van de Duitsers in 1917 om ook neutrale schepen te bombarderen, zou leiden tot de Amerikaanse deelname aan de oorlog en daarmee aan de Duitse nederlaag.

4.6 Dienstplicht

In de meeste landen was er al in 1914 een dienstplicht. Alleen de Britten stuurden een beroepsleger naar het continent, de British Expeditionary Force, dat grotendeels bestond uit veteranen die gevechtservaring hadden opgedaan in de Boerenoorlog in Zuid-Afrika. Dit leger was echter al snel ‘opgebruikt’, waarna het Britse ministerie van Defensie een campagne begon om vrijwilligers te werven met de slogan ‘Your country needs you!’. Hele dorpen, sportclubs en schoolklassen konden zich tegelijk inschrijven om bijeen te worden gevoegd in pal batallions. Voordat deze regimenten in de slag aan de Somme ‘op’ dreigden te raken, met alle sociale gevolgen voor het thuisfront vandien (dorpen konden op één dag van een hele generatie aan jongemannen beroofd worden), kwam er ook in Groot-Brittannië een dienstplicht (begin 1916).

4.7. ‘Totale’ oorlog

Behalve de dienstplicht waren er meer redenen waarom de Eerste Wereldoorlog een totale oorlog genoemd kan worden. De strijd onttrok grote hoeveelheden goederen en diensten aan de maatschappij: voedsel, brandstof, kleding, laarzen, medicijnen, zeep, vervoersfaciliteiten en medische voorzieningen. De regeringen van de oorlogvoerende landen vergrootten hun controle over de industriële productie. Steeds meer vrouwen moesten worden ingeschakeld om het werk van de mannen die aan het front dienden over te nemen.

5. Pers en propanda

Het thuisfront was sterk bij de oorlog betrokken vanwege de grote rol van de media. Voor het eerst werd een oorlog volop bij de mensen thuis gebracht. De media werden door de regeringen gebruikt om de oorlog te rechtvaardigen en het moreel van het thuisfront hoog te houden. Behalve dag- en weekbladen bespeelden literatuur, kunst, affiches, kaarten, pamfletten en film de publieke opinie.