Eerste Wereldoorlog

In Versailles legden de Geallieerden de schuld voor de oorlog bij Duitsland en zijn bondgenoten. Behalve gebiedsverlies moesten de Duitsers een hele reeks andere maatregelen slikken. Zij verloren al hun kolonies. Het Rijnland werd gedemilitariseerd. Duitsland moest de vloot inleveren, mocht geen luchtmacht meer bezitten en mocht een beroepsleger hebben van hoogstens 100 000 man. Deze inkrimping werd verkocht als eerste stap naar internationale ontwapening, maar de andere landen reduceerden hun strijdkrachten nauwelijks, waardoor Duitsland zich gediscrimineerd voelde. De Geallieerden maakten het bedrag aan herstelbetalingen zo hoog (132 miljard Goudmark), dat Duitsland het nooit zou kunnen opbrengen.

Duitsland beschouwde het Verdrag van Versailles (1919) als een ‘Friedensdiktat’. Twee grote staten, de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie, namen geen verantwoordelijkheid voor de vredesverdragen. Bovendien waren de Verenigde Staten de machtigste staat en de grootste schuldeiser van de wereld geworden. Het Turkse Midden-Oosten werd verdeeld tussen Franse en Britse protectoraten, ‘mandaatgebieden’ geheten, terwijl men zowel aan de zionisten (Balfourdeclaratie, 1917) als aan de Arabieren vervulling van de nationale verlangens had voorgespiegeld. Het opportunistische Japan profiteerde van de oorlog en nam de economische machtspositie van de Britten in het Verre Oosten over.