Wagnertuba

Wagnertuba, ook hoorntuba of waldhoorntuba (Duits: Waldhorntuba), muziekinstrument, op instigatie van Richard Wagner gebouwd (in München), o.m. ten gebruike in zijn opera's behorend tot Der Ring des Nibelungen. Uitgangspunt was een instrument ter beschikking te hebben waarvan de klank het midden houdt tussen de doordringende klank van de tuba en het fluweelachtige timbre van de hoorn. De bouw is dan ook een mengvorm van beide instrumenten. De boring is konisch (cilindrisch vanaf mondstuk tot ventielsysteem). Er zijn twee stemmingen in gebruik: in F (buislengte ca. 3, 65 m; toonomvang: b–a¹) en in Bes (ca. 2,62 m; toonomvang e–f²). De hoorntuba heeft vier ventielen (resp. y, 1, 1y en 2 tonen verlagend bij de Bes-tuba en 1y, 1, 2 en 3 tonen bij de F-tuba), die linkshandig bespeeld worden. Het mondstuk is trechtervormig als een hoornmondstuk. De klankbeker is schuin naar boven gericht. De toonvorming is moeilijk door het traag aanspreken in het lage register. De klank is week en vol in het lage register, zonder grote draagkracht, donker en met meer draagkracht in het middenregister en in de hoogte helder en week.

Ook o.a. A. Bruckner (symfonieën 7, 8 en 9 [onvoltooid]) en R. Strauss (Elektra; Eine Alpensinfonie) schreven de Wagnertuba voor.