Verenigde Staten van Amerika

3.4 Industrie

De Verenigde Staten zijn de grootste industriële natie ter wereld. Het kerngebied van de industrie is de manufacturing belt, in de door New York, Chicago en St. Louis gevormde driehoek. Texas is het centrum van de petrochemische industrie, terwijl de westelijke staten en in het bijzonder de gebieden rond Los Angeles, San Francisco en Seattle de laatste decennia veel industriële vestigingen hebben aangetrokken. Kenmerkend voor de Amerikaanse industrie zijn de grote industriële bedrijven die vaak weer in omvangrijke concerns zijn samengevoegd. Deze concentraties hebben zich m.n. in de auto-industrie, de vliegtuigbouw, staal-, olie-, computer- en voedings- en genotsmiddelenindustrie Ook buiten de industrie vindt een sterke concentratie plaats, onder meer in de sectoren media en entertainment, financiële dienstverlening en detailhandel. In 2000 werd autoconcern General Motors als ’s werelds grootste onderneming voorbijgestreefd door warenhuisketen Wall-Mart.

3.5 Handel

De buitenlandse handel is – in vergelijking met de binnenlandse – gering van omvang. De uitvoer van goederen en diensten bedraagt ca. 11% van het bbp, de invoer ca. 13%. In augustus 1992 werd met Canada en Mexico het North American Free Trade Agreement (NAFTA-vrijhandelsverdrag) gesloten. Hiermee kwam de grootste vrijhandelszone ter wereld tot stand. De regering-Clinton streefde ernaar de NAFTA uit te breiden tot een Free Trade Association of the Americas (FTAA) voor Noord- en Zuid-Amerika, maar veel Amerikanen zijn beducht voor verlies van banen aan lagelonenlanden.

De Verenigde Staten hebben een structureel, en de laatste jaren groeiend tekort op de handelsbalans (in 2002 naar schatting 4,7% van het bbp), dat gefinancierd kan worden dank zij een voortdurende netto-toestroom van kapitaal in verband met buitenlandse investeringen en beleggingen. Belangrijkste uitvoerproducten zijn: machines en elektronica, auto's en auto-onderdelen, vliegtuigen, chemische producten en voedselproducten, waaronder graan. Ingevoerd worden vooral auto's en auto-onderdelen, elektrische apparaten, aardolie en aardolieproducten. De voornaamste handelspartners zijn NAFTA-partners Canada en Mexico, de EU-landen, Japan en China. Vooral de invoer uit China is sinds de jaren 1990 snel gegroeid en overtrof in 2002 de invoer uit Japan; het handelstekort met China beliep in dat jaar ruim 20% van het totale tekort.

3.6 Bankwezen

Amerikaanse banken was lange tijd bij wet verboden filialen te openen of andere banken over te nemen in andere staten dan waarin zij gevestigd zijn. Dit is er ook de oorzaak van dat de Verenigde Staten naar verhouding weinig grote banken kent . In de jaren negentig kwam hier verandering in en volgde een golf van bankfusies, waardoor banken in meerdere staten van de VS vertegenwoordigd werden. Dit gebeurde om de internationale concurrentie het hoofd te kunnen bieden. De functie van centrale bank wordt vervuld door het Federal Reserve System. Naast het stelsel van handelsbanken spelen de vooral in New York geconcentreerde effectenbanken (ook wel zakenbanken genoemd) een belangrijke rol in de economie.

3.7 Verkeer

De Verenigde Staten hebben het grootste wegennet en de hoogste motoriseringsgraad ter wereld, met meer dan twee auto’s per drie inwoners. Het autogebruik en de daarvoor vereiste infrastructuur hebben diepingrijpende gevolgen voor m.n. de stedenbouw gehad. In veel grote steden (bijv. Los Angeles) is het openbaar vervoer slecht ontwikkeld. M.n. het oosten heeft een zeer dicht wegennet. De federale overheid is verantwoordelijk voor het Interstate Highway System van autowegen; daarnaast bestaan veel tolwegen. Het busverkeer speelt m.n. voor het vervoer over middellange afstanden een belangrijke rol (Greyhound en Continental Trailways).

De betekenis van de spoorwegen voor het personen- en goederenvervoer is door de opkomst van de auto, en op de lange afstand van het vliegtuig, snel teruggelopen. In 1971 greep de federale overheid in. Om het personenvervoer tussen de grote steden veilig te stellen, werd de National Railroad Passenger Corporation (Amtrak) opgericht. In 1976 richtte de overheid de Consolidated Rail Corporation (Conrail) op die het vrachtvervoer van een aantal failliet gegane maatschappijen, vnl. in het noordoosten, overnam (1987 geprivatiseerd).

De binnenscheepvaart is van groot belang voor het goederentransport in het stroomgebied van de Ohio, de Missouri en de Mississippi en op de Grote Meren. Haar staat een waterwegennet van in totaal 40 000 km lengte ter beschikking. Een aantal grote kanalen verbindt belangrijke zeehavens en industriegebieden met elkaar, zoals de St. Laurence Seaway, de Illinois Waterway en de Intracoastal Waterway. Chicago is de grootste binnenhaven. De grootste zeehavens zijn: New York, New Orleans, Houston, Baltimore, Newport, San Francisco en Los Angeles.

De luchtvaart is voor het binnenlandse personenvervoer van de grootste betekenis. Er bestaat een groot aantal luchtvaartmaatschappijen en meer dan vijfhonderd steden zijn in het vliegnet opgenomen. De drukste vliegvelden zijn: Chicago, Dallas, Los Angeles, Atlanta, New York (J.F. Kennedy), San Francisco, Denver, Miami, New York (La Guardia) en Boston. Sinds de in de jaren 1980 doorgevoerde deregulering van het vliegverkeer is de concurrentie sterk toegenomen en is een aantal maatschappijen verdwenen, waaronder bekende namen als PanAm en TWA.

4. Geschiedenis tot WO II

Zie voor de oorspronkelijke bevolking van de tegenwoordige Verenigde Staten, de Indianen, en de ontdekkingsgeschiedenis van Amerika Noord-Amerika.