tonaliteit

tonaliteit (van middeleeuws Lat. tonalis = de toon betreffend), het verband tussen tonen en harmonieën, meestal gegroepeerd om één centrale toon (de tonica). Vanaf 1600 werden in de westerse muziek twee vormen van tonaliteit gebruikt, beide gebaseerd op een achttonige toonladder, vooral gekenmerkt door de terts, die óf groot óf klein was. De grote- en kleinetertstonaliteit werden zozeer als bij elkaar behorende tegenstellingen aangevoeld dat men sprak van de twee toongeslachten. Vóór 1600, na 1900 en buiten de Europese muziek zijn tal van andere tonaliteiten toegepast, bijv. de modaliteit (kerktoonsoorten) en de a-, de bi-, de tri- en de polytonaliteit, waarin resp. geen, twee, drie en meer dan drie tooncentra voorkomen.