tenor

tenor (v. Ital. tenore, v. middeleeuws Lat. tenor = houder).

I. In de middeleeuwse koormuziek de stem die 'houder' is van de melodie (in de praktijk vaak de cantus firmus), in de meeste gevallen de hoogste mannenstem (in dit geval ligt de klemtoon in het woord tenor op de eerste lettergreep). In de loop van de 16de eeuw is de melodie komen te liggen bij de hoogste jongens- of vrouwenstem, de sopraan (zie ook falset). Sedertdien wordt de term tenor uitsluitend gebruikt in de betekenis hoogste mannenstem (omvang ca. c–c²). In het operarepertoire onderscheidt men: tenore leggiero (licht timbre, vereist coloratuurtechniek), tenore lirico of lyrische tenor (vereist relatief hoge ligging en glans van de stem), jeugdige heldentenor of tenore lirico spinto (minder hoog, maar krachtiger), tenore robusta of zware heldentenor (idem, maar lager), tenore di forza (zeer krachtige stem) en tenor-buffo (heldere en buigzame stem).

II. Als voorvoegsel voor namen van muziekinstrumenten duidt de term tenor sinds de 16de eeuw dat lid van een instrumentenfamilie aan, dat de toonomvang c–c² heeft.