Russische Revolutie

Eind september achtte Lenin de tijd voor een opstand gekomen. Vanuit zijn schuilplaats in Finland schreef hij aan het centrale comité van zijn partij: ‘De geschiedenis zal het ons niet vergeven indien wij nu niet de macht in handen nemen’. De leidende bolsjeviki waren weinig geestdriftig, maar op een vergadering van het centrale comité op 10 oktober, waarop Lenin aanwezig was, werd een resolutie aangenomen, met de stemmen van Lev Kamenev en Grigorij Zinovjev tegen, waarin de gewapende opstand onvermijdelijk en de tijd ervoor rijp genoemd werd. Trotski, inmiddels voorzitter van de Petrograadse sovjet, bereidde de uitvoering van de opstand voor. Een militair-revolutionair comité werd opgericht en als streefdatum nam men de bijeenkomst van het tweede al-Russische radencongres.

Op 25 oktober (7 november) bezetten troepen van genoemd comité strategische punten in de stad. De regering, die geen betrouwbare troepen op de been kon brengen, zag zich in de volgende nacht van haar zetel, het Winterpaleis, en van haar bestaan beroofd. De ministers werden gearresteerd. Kerenski, die al eerder de stad had verlaten, trachtte vergeefs met een handvol kozakken Petrograd te heroveren (30 oktober). In Moskou boden de tegenstanders van de bolsjeviki een week lang verzet. Behalve in Zuid-Rusland stuitten de bolsjeviki aanvankelijk nergens op ernstige tegenstand.

Op 26 oktober begon het tweede al-Russische congres van de sovjets, waar de bolsjeviki de meerderheid hadden en waar op voorstel van Lenin een geheel bolsjevistische regering werd gekozen, de eerste raad van volkscommissarissen, zich noemend ‘voorlopige arbeiders- en boerenregering’.

Zie voorts Sovjet-Unie § geschiedenis.