Pergolesi, Giovanni Battista

Pergolesi, Giovanni Battista (Iesi, bij Ancona, 4 jan. 1710 – Pozzuoli, bij Napels, 16 maart 1736), Italiaans componist, studeerde in Napels o.a. bij Durante en werkte als kapelmeester in Napels en Rome. Hij was een belangrijk vertegenwoordiger van wat later de Napolitaanse School werd genoemd en speelde een leidende rol bij de opkomst van de Italiaanse komische opera (opera buffa) in de 18de eeuw. In 1733 ging in Napels zijn opera seria Le prigioniero superbo in première. Tussen de aktes van deze opera had Pergolesi het komische intermezzo La serva padrona ingelast. Dit intermezzo had een stormachtig succes en werd in vele, ook buitenlandse, steden uitgevoerd. In 1752 ontketende het in Parijs de befaamde ‘Querelle des Bouffons’: de strijd tussen de aanhangers van de ernstige en aristocratische Franse opera van Lully en Rameau en die van het luchtiger Italiaanse genre. La serva padrona geldt als de eerste opera buffa en was richtinggevend voor deze muziek-dramatische vorm. Pergolesi's overige opera's trokken weinig aandacht. In 1736 trok hij zich wegens zijn zwakke gezondheid terug in een klooster te Pozzuoli. Hier zou hij zijn laatste werk hebben geschreven, het Stabat Mater. In de tweede helft van de 18de eeuw gold dit werk als ideaal voorbeeld van eenvoudige en ontroerende kerkmuziek. De authenticiteit van het grootste deel van de onder Pergolesi's naam verschenen instrumentale muziek is twijfelachtig. Het auteurschap van de beroemde Concerti armonici wordt sinds 1980 toegeschreven aan de Nederlandse diplomaat graaf Unico Wilhelm van Wassenaer van Obdam.