Pakistan

3.2 Bestuurlijke indeling

Bestuurlijk is Pakistan verdeeld in vier provincies, een hoofdstedelijk district en twee direct onder de centrale regering vallende districten (Tribal Area en de Northern Areas). De provincies hebben formeel vrij grote bevoegdheden, waarbij de gouverneurs, die benoemd worden door de president, de nationale eenheid moeten waarborgen. Islamabad en diverse tribale gebieden worden rechtstreeks door de centrale overheid bestuurd. De vier provincies hebben ieder een eigen parlement. De provincies zijn ingedeeld in divisies, de divisies in districten, de districten in tehsils (een groep dorpen); de gemeente (dorp, stad) vormt het laagste bestuursniveau.

3.3 Lidmaatschap van internationale organisaties

Pakistan is lid van de Verenigde Naties en aangesloten bij de diverse gespecialiseerde organisaties daarvan en verder bij het Colomboplan, de Organisatie van Niet-Gebonden Landen (sinds 1979) en de Organisatie van de Islamitische Conferentie. Sinds 1 oktober 1989 maakt Pakistan weer deel uit van het Britse Gemenebest van Naties, waar het in 1972 uitstapte. Met de Europese Gemeenschap werd in 1976 een handelsovereenkomst gesloten.

3.4 Politieke partijen en vakbeweging

De ‘moederpartij’ is de Moslem-Liga; zij was zowel de drijvende kracht achter het ontstaan van Pakistan alsook het ontstaanspunt van de meeste andere Pakistaanse partijen. Gedurende de staat van beleg van 1977 tot 1985 waren geen politieke partijen toegestaan. De verkiezingen van 1985 vonden plaats op niet-partijpolitieke basis. Bij de verkiezingen in 2002 waren de belangrijkste partijen in het 342 zetels tellende parlement de Pakistan People's Party (PPP) [62 zetels], opgericht door ex-president Z.A.K. Bhutto en geleid door diens dochter Benazir Bhutto (oorspronkelijk islamitisch-socialistisch; later, als regeringspartij, bereid tot grote concessies) en de in 1906 opgerichte Pakistan Muslim League (Quaid-i-Azam)(PML-Q, een uit twee fracties bestaande middenpartij) [78 zetels]; verder zijn er o.m. Mutahida Majlis-i-Amal (MMA) [45 zetels] en vrouwen [60 zetels].

De vakbondsorganisaties zijn sterk versnipperd en vaak gelieerd met politieke partijen. Bij de Pakistan National Federation of Trade Unions zijn 270 federaties aangesloten, waaronder de All Pakistan Federation of Trade Unions, de Pakistan Railway Employees' Union en de Pakistan Transport Workers' Federation. Naar eigen opgave verenigt de PNFTN één miljoen leden.

4. Economie

4.1 Algemeen

Hoewel de Pakistaanse economie in 1947 en in 1971 (resp. de scheiding India-Pakistan en de scheiding Pakistan-Bangladesh) voor zeer grote problemen werd gesteld (verlies van handelscontacten voor aankoop van grondstoffen en afzet van producten), wist men van 1977 tot 1983 een positie van zelfvoorziening op voedselgebied te bereiken en werd een belangrijke export (rijst, textiel) ontwikkeld. De snelle bevolkingsgroei, de ‘brain drain’, de afscheidingsbewegingen en de politieke onzekerheid hebben echter sindsdien de economische ontwikkeling beperkt tot een groei van 4,6% (1990–1995; 1996: 3,1%). Het bnp per capita bedroeg in 1995 $ 460, waarmee Pakistan een van de armere landen van Azië is. De economische ontwikkeling werd begunstigd door succesvolle oogsten in de landbouw, hoge overschrijvingen van in het buitenland (m.n. de in de Golfstaten) werkende Pakistanen en een enorme ontwikkelingshulp en militaire steun, vooral uit de westerse landen. Nog steeds echter controleren staat en leger het grootste deel van de economie. Bovendien is Pakistan een knooppunt van internationale wapenhandel en behoort het tot de grootste exporteurs van verdovende middelen (heroïne). Miljardenbedragen werden op die manier aan staatscontrole onttrokken. De overheid streeft noodgedwongen naar privatisering, omdat zij niet in staat is enig onderdeel van de cruciale ontwikkelingsbegroting, zoals onderwijs, gezondheidszorg en infrastructuur, zelf te bekostigen. Meer dan 70% van de begroting wordt opgeslokt door defensie en de afbetaling van schulden (totale buitenlandse schuld in 1995: $ 30 miljard). In 1996/1997 was de inflatie gestegen tot 12,1%, een direct gevolg van het grote financieringstekort. De armoede onder grote delen van de bevolking, de toegenomen sociale en etnische spanningen in de grote steden (o.a. Karachi en Hyderabad) en de stevig verankerde bureaucratie vormen een extra zware belasting voor de ontwikkeling van de economie in Pakistan. Na de kernproeven in april en mei 1998 legde het Westen Pakistan sancties op en werd een miljardenlening van het IMF opgeschort, wat het land op de rand van het faillissement bracht. De sancties bleven maar kort van kracht; in oktober stemde de Amerikaanse senaat in met opheffing.

4.2 Landbouw

De agrarische sector is zeer belangrijk: 26% van het bnp wordt er verdiend en 48% van de bevolking vindt er werk. Er kan twee keer per jaar geoogst worden. Ongeveer een eenvijfde van het Pakistaanse grondgebied wordt agrarisch geëxploiteerd en van dit areaal wordt ongeveer tweederde geïrrigeerd. Het grondbezit is zeer ongelijk verdeeld. Ongeveer de helft van de bedrijven beslaat minder dan 2 ha, maar deze bedrijven nemen slechts 10% van het landbouwareaal in beslag; daartegenover bezit 2% van de boeren 25% van het areaal. Tarwe, katoen (de voornaamste bron van exportinkomsten) en rijst zijn de belangrijkste gewassen. Andere gewassen zijn suikerriet, maïs en oliehoudende zaden; ook tracht men de teelt van jute en thee te bevorderen om de afhankelijkheid van import te verminderen. De facto voorziet het land in zijn eigen behoefte. Punjab en Sind zijn de belangrijkste akkerbouwgebieden; in de rest van het land is de extensieve veehouderij belangrijk. In het noordwesten en in Baluchistan is de veeteelt nomadisch (runderen, schapen, geiten, kamelen); in de akkerbouwgebieden worden ook buffels en kleinvee (kippen) gehouden. De opbrengst van de veehouderij (melk, vlees) is echter laag vanwege onvoldoende veevoeder en de gebrekkige bedrijfsvoering. Bosbouw en visserij zijn vooralsnog van weinig betekenis.