Ockeghem, Johannes

Ockeghem, Johannes, ook Okeghem, Ockenheim of Hoquegan (Dendermonde? ca. 1420 – Tours 6 febr. 1497), Vlaams componist, was van 1443 tot 1444 zanger aan de Antwerpse kathedraal en in 1448 te Moulins aan het hof van Karel I, hertog van Bourbon. Omstreeks 1452 werd hij kapelzanger aan het hof van Karel VII te Parijs en in 1465 werd hij door diens opvolger Lodewijk XI bevorderd tot kapelmeester, een functie die hij ook onder Karel VIII bleef uitoefenen; daarnaast was hem ca. 1459 bij zijn intrede in de geestelijke stand het winstgevend ambt van schatmeester van de abdij St.-Martin van Tours geschonken. In 1470 ondernam hij een reis naar Spanje en in 1484 bevond hij zich o.m. te Brugge en te Damme. Ockeghem wordt algemeen erkend als de vernieuwer van de tweede Nederlandse Scholen. Hij heeft grote invloed gehad op meesters als Josquin des Prez, Brumel, De la Rue en Compère. Zijn bewaard gebleven oeuvre omvat 11 missen, waaronder een Requiemmis, enkele misfragmenten, 8 motetten en 21 chansons. De technische gecompliceerdheid van composities als de Missa cuiusvis toni en een canonmotet voor 36 stemmen heeft hem vroeger wel voor een pedant geleerde doen doorgaan; in zijn vloeiend, vrij zwevend contrapunt heeft echter het gevoelselement steeds het overwicht.

UITG: J. Ockeghem, Sämtl. Werke, d. D. Plamenac (²1968).