lyra [muziek]

lyra [muziek] (Lat., v. Gr. lura = lier), a. de in de oudheid in de culturen om de Middellandse Zee, m.n. in Griekenland, gebruikte lier met vier tot (meestal) zeven snaren. De klankkast had, in overeenstemming met een Hermes-mythe, de vorm van een schildpadschild. De lyra werd in hellenistische tijd als het eigenlijke instrument van dichters en zangers beschouwd (vandaar de term lyriek) en heeft kennelijk niet de ontwikkeling tot een veelsnarig virtuozeninstrument doorgemaakt, zoals de kithara; b. In de 16de en 17de eeuw benaming voor de lira; c. een sinds de tweede helft van de 19de eeuw in fanfare- en harmonieorkesten bij marsen gebruikte metallofoon (staafklokkenspel). Deze wordt in een liervormige houder (vandaar de naam) bevestigd en op een draagstok gestoken. De 13 of 25 boven elkaar bevestigde metalen platen zijn chromatisch gestemd (toonomvang c–c¹ resp c–c²).