Jeanne d'Arc

Introductie

Jeanne d'Arc (Domrémy, departement Vosges, 6 jan. 1412 – Rouen 30 mei 1431), bijgenaamd: La Pucelle d'Orléans (De Maagd van Orleans), heilige, nationale heldin van Frankrijk, werd geboren in een eenvoudig landbouwersgezin in het hertogdom Bar als jongste naast drie broers. De grote vroomheid van haar moeder, Isabella Romée, manifesteerde zich al vroeg ook bij Jeanne, die al op 13-jarige leeftijd ‘stemmen’ beweerde te horen. Blijkbaar hebben de militaire troebelen van de Honderdjarige Oorlog en de tweespalt tussen de Armagnacs en de Bourguignons grote indruk op haar gemaakt, toen deze in 1428 ook het Armagnac-gezinde Champagne hadden bereikt.

1. Roeping

Jeanne achtte zich, via haar ‘stemmen’, door God geroepen om Frankrijk te bevrijden en de al te passieve dauphin Karel te steunen tegen de Engels-Bourgondische coalitie. In jan. 1429 vertrok zij, na de bevelhebber van Vaucouleurs, de heer van Baudricourt, voor haar plannen te hebben gewonnen, naar de dauphin, die toen te Chinon verbleef, waar onder de koninklijke raadgevers groot wantrouwen tegenover de van hekserij verdachte Jeanne heerste. Niettemin wist zij de vorst te overtuigen van de (betwijfelde) wettigheid van zijn geboorte en van de noodzaak van een harde, militaire koers, tegen de wens van een deel van de hofhouding, die eerder tot onderhandelen met de Bourgondiërs geneigd was, in. Met een beperkte legertroep rukte Jeanne naar de stad Orléans op, die ze op 8 mei van Engelsen wist te zuiveren.

2. Inspirerend imago

De ‘image’ van de door God gezonden, miraculeuze bevrijdster vond meteen in brede kringen van de Franse bevolking weerklank en maakte het Franse nationale bewustzijn weer levendig. Nieuw militair succes te Patay op 18 juni, waardoor het Loire-gebied bevrijd werd, versterkte dit gevoel. Het leidde tot nog ambitieuzer plannen, namelijk de mars naar Reims. Troyes en Châlons openden hun poorten zonder verzet en op 16 juli kon de dauphin zijn intrede doen te Reims, waar hij de dag nadien reeds plechtig in de kathedraal tot koning Karel VII werd gekroond, terwijl Jeanne haar standaard boven zijn hoofd hield.

3. Einde aan het succes

Karel viel echter spoedig in zijn vroegere apathie terug. Aan Jeanne werden niet de nodige militaire middelen verschaft om haar zegetocht voort te zetten en haar beleg van Parijs op 8 sept. liep dan ook op een mislukking uit. Teruggetrokken achter de Loire, gaf Karel VII, tegen de zin van Jeanne, de voorkeur aan onderhandelen met de hertog van Bourgondië. In maart 1430 hernam Jeanne haar militair optreden, maar ze werd, precies zoals haar ‘stemmen’ voorspelden, gevangengenomen bij het ontzetten van Compiègne op 23 mei.