Hitler, Adolf

Introductie

Hitler, Adolf (Braunau-am-Inn 20 april 1889 – Berlijn 30 april 1945), Duits nationaal-socialistisch politicus en dictator.

Gebruikmakend van de ontreddering in het Duitsland van na de Eerste Wereldoorlog heeft Hitler met een instinct voor propaganda en demagogie een antisemitische en antimarxistische nationaal-socialistische leer gesmeed, die hem in staat stelde zijn machtshonger te bevredigen, maar uiteindelijk hem en Duitsland door de Tweede Wereldoorlog naar de ondergang voerde.

1. Jeugd

Adolf was de zoon van Alois Schicklgruber, Oostenrijks douanebeambte, die eerst als buitenechtelijk kind de naam van zijn moeder droeg, maar zich sedert 1877 Hitler noemde, en diens nicht Klara Poelzl.

Hitler bezocht de Realschule te Linz, maar voltooide de school niet. De verhouding met zijn vader, die hem tot een beambtenloopbaan had voorbestemd, was gespannen. Hij wilde schilder worden, maar werd door de Academie voor Beeldende Kunsten te Wenen tweemaal afgewezen wegens gebrek aan talent.

Na de dood van zijn moeder (1908) vertrok hij weer naar Wenen, waar hij een ongeregeld leven leidde, dat hij na 1913 in München voortzette tot in augustus 1914 de Eerste Wereldoorlog uitbrak, die hem de kans gaf zich als vrijwilliger te melden. Volgens eigen zeggen was hij toen, 25 jaar oud, in aanraking gekomen met het Duitse nationalisme en had hij reeds een heftige antipathie tegen het marxisme opgevat. Mede wegens zijn onvolledige opleiding bracht hij het niet verder dan korporaal (Gefreiter). Hij werd in 1916 ernstig gewond en kreeg in augustus 1918 het IJzeren Kruis eerste klasse.

2. Periode in München

Zwaar teleurgesteld door Duitslands nederlaag en de omwenteling van november 1918, was hij in München enige tijd actief als politiek instructeur bij het leger en kwam zo in aanraking met officierskringen, voor welke hij ook gegevens verzamelde over partijen. Zo leerde hij de kleine nationalistische ‘Deutsche Arbeiterpartei’ van de smid Anton Drexler kennen en trad na enige tijd toe. Onder invloed van de publicist Gottfried Feder nam de partij in 1920 een nationalistisch-revolutionair programma aan, dat zich keerde tegen het als joods-internationalistisch bestempelde grootkapitaal.

Al eerder had de partij de naam ‘National-Sozialistische Deutsche Arbeiterpartei’ (NSDAP) aangenomen en had Hitler een leidende rol in het bestuur weten te verkrijgen. In samenwerking met bepaalde kringen uit de Reichswehr onder leiding van Ernst Röhm richtte hij een eigen machtsapparaat op in de SA en later in de SS, waardoor hij met geweld tegen politieke tegenstanders kon optreden.

3. Mislukte putsch (1923)

In het crisisjaar 1923 (bezetting van het Ruhrgebied en inflatie) kreeg de partij een steeds grotere betekenis in Beieren en in het najaar kon Hitler een putsch te München tegen de Beierse regering beramen, waarvoor hij de medewerking van Erich Ludendorff en andere officieren had weten te winnen. De putsch vond (vervroegd) op 8 november plaats, maar mislukte.

Hitler werd tot vijf jaar vestingstraf veroordeeld, maar behoefde van de straf slechts acht maanden (april–december 1924) uit te zitten. In die tijd schreef hij met hulp van zijn secretaris, Rudolf Hess, het eerste deel van Mein Kampf. Na zijn vrijlating nam hij de leiding van de inmiddels ontwrichte partij weer in handen en zag kans deze tot een vaste eenheid op te bouwen. De publicatie van het tweede deel van Mein Kampf (1925–1926) maakte hem financieel minder afhankelijk.