Hartmann, Karl

Hartmann, Karl voluit: Karl Amadeus (München 2 aug. 1905 – aldaar 5 dec. 1963), Duits componist en muziekpedagoog, studeerde bij o.a. Hermann Scherchen en Webern. Hij was oprichter van en leider van de concertserie voor moderne muziek ‘Musica Viva’ te München. Zijn werken getuigen van een grote verbeeldingskracht en een voorkeur voor scherpe tegenstellingen. Hij bediende zich van een sterk chromatisch idioom dat verwijst naar de tweede Weense School– niet zozeer door een consequent reeksmatige behandeling van het toonmateriaal, maar vooral door de toepassing van variatie-technieken zoals het omkeren en laten retrogaderen van een melodisch gegeven. Daarentegen is de grootschalige conceptie van zijn symfonieën, samen met het onderliggend humanistisch bewustzijn, terug te voeren op de symfonische traditie sinds Beethoven, waarvan hij als een van de belangrijkste 20ste-eeuwse representanten wordt beschouwd. De vaak zeer complexe structuur van zijn muziek wordt gedomineerd door een barokke motoriek. Zijn vroege werken vernietigde hij of werkte hij om.

WERK: Orkest: 8 symfonieën – 1ste: Versuch eines Requiems (1935–1936, herz. 1954–1955; alt en orkest; n. W. Whitman); 2de: Adagio (1948–1949); 3de (1948–1949); 4de: Sinfonie für Streichorchester (1948); 5de: Symphonie concertante (1950); 6de (1951–1953); 7de (1959–1960); 8ste (1960–1962); Concerto funebre (1939, herz. 1959; viool en strijkork.); concerten, w.o. Kammerkonzert für Klarinette, Streichquartett und Streichorchester (1930–1935); Konzert für Klavier, Bläser und Schlagzeug (1953). – Kamermuziek: 2 strijkkwartetten (1933; 1945–1946). – Opera: Simplicius Simplicissimus (1934–1935, herz. 1956–1957; H. Scherchen n. H.J.Chr. Grimmelhausen). – Vocaal: Gesangszene (1963; bariton en ork.; n. Jean Giradoux).