Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland

In februari 2001 werd de uiterst besmettelijke veeziekte mond- en klauwzeer geconstateerd in een abattoir in Essex. Bijna 4 miljoen dieren werden afgemaakt. De schade voor de landbouw bedroeg circa 1,9 miljard pond; de inkomstenderving in de toeristensector bedroeg 2 à 3 miljard pond.

Bij de verkiezingen voor het Lagerhuis in juni 2001 verloor Labour enkele zetels maar behield de partij van premier Tony Blair een grote meerderheid. In mei 2005 won Blair opnieuw, zij het weer met een kleinere meerderheid.

In reactie op de terreuraanslagen in de VS op 11 september 2001 werden antiterrorismewetten ingevoerd die de autoriteiten vergaande bevoegdheden gaven, zoals het gevangen houden van verdachten zonder een aanklacht te formuleren. Die bepaling werd echter door de hoogste rechters afgekeurd, waarop in 2005 een aangepaste wet werd aangenomen die het vasthouden in een gevangenis verving door huisarrest.

In maart 2002 stemde het Lagerhuis voor een verbod op jacht met honden, maar het Hogerhuis koos voor het toestaan van de vossenjacht. Tegenstanders van de vossenjacht wezen op de gruwelijke dood van de door honden opgedreven vossen, voorstanders op het belang van de jacht voor de rurale economie. Het conflict tussen beide kamers van het parlement herhaalde zich in 2003. De regering koos in 2004 uiteindelijk voor inzet van de Parliament Act, een bijzondere wet waarmee het Hogerhuis buitenspel werd gezet en de jacht verboden kon worden.

Op 7 juli 2005 werden zelfmoordaanslagen gepleegd op drie metrotreinen en een dubbeldekkerbus in Londen. In totaal kwamen bij deze aanslagen 56 mensen om het leven, onder wie de vier daders. Ook vielen er zevenhonderd gewonden. De daders bleken Britse moslims te zijn, voornamelijk van Aziatische afkomst.

Het Verenigd Koninkrijk trad niet toe tot de eurozone. De regering noemde als argument dat de verschillen tussen de Britse economie en die van de landen in de eurozone te groot waren voor een succesvolle introductie van de eenheidsmunt. De Britse economie ontwikkelde zich in de eerste jaren van de 21ste eeuw voorspoedig; het bruto binnenlands product (bbp) groeide doorgaans sneller dan het EU-gemiddelde.

Groot-Brittannië ontpopte zich al snel tot de voornaamste bondgenoot van de Verenigde Staten na de terreuraanslagen op New York en Washington, op 11 september 2001, waarbij ook tientallen Britten om het leven kwamen. Britse krijgsmachteenheden namen vanaf het begin in oktober deel aan de aanval op Afghanistan.

Ook inzake Irak was de regering-Blair solidair met de VS. Blair presenteerde in september 2002 een inlichtingenrapport aan het Lagerhuis waaruit zou blijken dat Irak over snel inzetbare chemische vernietigingswapens beschikte, en dat er een reële kans bestond dat die wapens in handen zouden vallen van terroristen. Premier Blair was met de Amerikaanse regering van mening dat Irak zich niet aan VN-resolutie 1441 hield, waarin van Irak geëist werd onvoorwaardelijk mee te werken aan inspecties naar massavernietigingswapens, en dat dat voldoende legitimatie bood om gewapend optreden te rechtvaardigen. Samen met de VS werd op 20 maart 2003 de aanval op Irak en Saddam Hussein ingezet.

Irak werd een blok aan het been van Blair. Er was grote weerstand tegen de inval, ook binnen zijn partij. Massavernietigingswapens werden niet gevonden. Na de inval ontstond in Irak geleidelijk aan een burgeroorlog. Er verschenen foto's waarop te zien was hoe Iraakse krijgsgevangenen mishandeld werden door Britse soldaten. Een wapendeskundige wiens uitspraken over politiek-wenselijke aanpassingen van het inlichtingenrapport door een BBC-journalist sterk aangedikt naar buiten werden gebracht, pleegde in 2003 zelfmoord nadat zijn identiteit bekend was geworden. Blair bood in september 2004 zijn excuses aan voor de foutieve inlichtingenrapporten. Uit een op last van de premier uitgevoerd onderzoek naar het functioneren van de inlichtingendiensten bleek dat de inlichtingendienst MI6 zijn bronnen onvoldoende had gecontroleerd.

Problemen rond de uitvoering van de in het Goede Vrijdag-akkoord gemaakte afspraak over de ontmanteling van de wapenvoorraad van de IRA leidden in 2000 enige tijd tot herstel van het directe bestuur vanuit Londen. In mei werd de schorsing van de Noord-Ierse regering van de separatistische Sinn Féin en de unionistische UUP weer opgeheven.

Eerste minister David Trimble trad in 2001 enkele maanden terug nadat de IRA wederom weigerde wapens in te leveren. Na 11 september veranderde de terreurbeweging van gedachten en kon Trimble terugkeren. De Britse regering maakte een begin met het ontmantelen van militaire installaties en wachttorens van de politie.

De IRA bleek in 2002 over informanten te beschikken binnen het Britse ministerie voor Noord-Ierse zaken. Voor Trimble was dit een aanwijzing dat coalitiegenoot Sinn Féin niet te vertrouwen was. Nog voor Trimble terug kon treden, schorste de Britse regering het zelfbestuur, om verdere escalatie te voorkomen.

Verkiezingen voor het Noord-Ierse parlement in november 2003 werden gewonnen door de meest radicale partijen aan beide zijden van het politieke spectrum: Sinn Féin aan katholieke zijde, en de Democratic Unionist Party (DUP) van dominee Ian Paisley aan protestantse zijde. De Britse regering zag hierin geen mogelijkheden voor een werkbare situatie en handhaafde het directe bestuur vanuit Londen. In 2004 werd zonder succes alsnog geprobeerd DUP en Sinn Féin tot elkaar te brengen. De IRA zette in 2005 de deur voor nieuwe besprekingen open door alsnog de wapens in te leveren. Maar pas toen de DUP in maart 2007 zijn verzet opgaf tegen samenwerking met Sinn Féin, de politieke tak van de IRA, kwam de weg vrij voor definitieve vredesbesprekingen. Uiteindelijk lukte het Tony Blair en zijn Ierse collega premier Bertie Ahern in mei 2007 om katholieken en protestanten samen te brengen in een coalitieregering onder leiding van Ian Paisley en met Martin McGuinness, voormalig IRA-bestuurslid, als vice-premier. Na een vredesproces van meer dan tien jaar kwamen daarmee voormalige aartsvijanden in Noord-Ierland tot elkaar.