Gershwin, George

Gershwin, George (Brooklyn, N.Y., 26 sept. 1898 – Hollywood 11 juli 1937), Amerikaans componist, componeerde in 1923 op verzoek van Paul Whiteman de Rhapsody in blue (instrumentatie: F. Grofé), waarvan Whiteman in 1924 de première gaf. Hij trachtte in dit werk – een revolutionaire schepping, die hem op slag beroemd maakte – een verbinding te leggen tussen de symfonische muziek en de jazz ( ‘symfonische jazz’). Later ontwikkelde hij dit genre verder, m.n. in zijn meesterwerk, de opera Porgy and Bess (1935; libretto van DuBose Heyward en liedteksten van zijn broer Ira), waarvoor hij uitgebreid studie maakte van de Noord-Amerikaanse negermuziekcultuur. Gershwins stijl, een synthese van de West-Europese klassieke muziek (invloeden van Ravel, Strawinsky) en de muziek van de Amerikaanse zwarte bevolking, gaf de Noord-Amerikaanse concertmuziek voor het eerst een eigen karakter en wordt vooral gekenmerkt door vitale ritmen en goed in het gehoor liggende songmelodieën.

WERK: Orkest: Rhapsody in blue (1923–1924), pianoconcert (1925), An American in Paris (1928); 2nd rhapsodie (1931), Cuban ouverture (1932). – Dramatische wrk.: opera Porgy and Bess (1935); operettes, o.a. La La Lucille (1919); musicals, o.a. Lady, be good (1924), Song of the flame (1925), Strike up the band (1930), Of thee I sing (1931; Pulitzerprijs). – Muziekfilms: o.a. Shall we dance? (1936–1937), A damsel in distress (1937), The Goldwyn folies (1938). – Songs: o.a. Swanee, The man I love, Embracable you, Fascinating rhythm, Someone to watch over me.