Galilei, Galileo

Introductie

Galilei, Galileo (Pisa 15 febr. 1564 – Arcetri 8 jan. 1642), Italiaans natuur- en sterrenkundige. Hij werd vooral bekend door zijn conflict met de Rooms-Katholieke Kerk vanwege zijn sympathieën voor het wereldbeeld van Copernicus.

1. Begin carrière

Galilei kreeg zijn eerste onderwijs in het klooster Vallombrosa (Italië). Hij ging in 1581 aan de universiteit van Pisa medicijnen studeren, maar stapte later over op wis- en natuurkunde. Van 1589 tot 1592 was hij hoogleraar in de wiskunde aan deze universiteit. Daarna werd hij hoogleraar in wiskundige vestingbouwkunde en astronomie in Padua. Daar werkte hij tot 1610, toen hij hofwiskundige werd van de groothertog van Toscane in Florence.

2. Heliocentrisch wereldbeeld

Met behulp van een kijker (zie ook telescoop) ontdekte hij de vier manen van Jupiter (de zogenaamde galileaanse satellieten) en de schijngestalten van Venus. Hoewel hij al vroeg overtuigd was van het wereldbeeld van Copernicus (het heliocentrische wereldbeeld), sprak Galilei zich voor het eerst in 1610 daarover uit in zijn boek Sidereus Nuncius, waarin hij bovengenoemde ontdekkingen beschreef. Dit gaf aanleiding tot de veroordeling van de heliocentrische theorie door de inquisitie in 1616 en Copernicus’ De revolutionibus orbium coelestium werd op de lijst van verboden boeken (Index) geplaatst.

Ondanks het verbod publiceerde Galilei in 1632 zijn Dialogo, waarin hij zijn nieuwe leer in gespreksvorm verdedigde. Het resultaat was een proces, waardoor Galilei in 1633 de leer moest afzweren. Hij werd in zijn bewegingsvrijheid beperkt en mocht Arcetri, bij Florence, waar hij ging wonen, niet verlaten.

3. Andere bijdragen aan de wetenschap

In 1638 schreef Galilei zijn hoofdwerk Discorsi. Hierin beschrijft hij op een nieuwe manier de grondslagen van de mechanica, onder andere val en worp. Belangrijke ontdekkingen van Galilei zijn verder het feit dat de slingertijd van een slinger onafhankelijk van de amplitude is (de slingertijd is niet afhankelijk van de grootte van de schommeling), de ontdekking van de structuur van het maanoppervlak en de zonnevlekken. Verder deed hij ontdekkingen op het gebied van de aërodynamica en ontwierp hij een primitieve thermometer.

Galilei was een empiricus die de wiskunde consequent toepaste op experimenteel te toetsen hypothesen. Hij toetste zijn stellingen met wiskundige berekeningen. Hij heeft veel invloed gehad op de ontwikkeling van de natuurwetenschappen, voornamelijk in de 19de eeuw.

4. Het conflict met de kerk