Cui, César Antonovitsj

Cui, César Antonovitsj (Wilna 18 jan. 1835 – St.-Petersburg 26 maart 1918), Russisch componist, zoon van een Franse vader en een Litouwse moeder. Hij was hoogleraar vestingbouwkunde te St.-Petersburg, vóór hij door Balakirev in 1856 voor de muziek werd gewonnen. Hoewel hij behoorde tot Het Machtige Hoopje en zijn nationalistische ideeën op fanatieke wijze uitdroeg, schreef hij muziek van sterkere westerse geaardheid dan zijn collega's. In zijn werken zijn zowel Duits- als opvallend veel Frans-romantische invloeden merkbaar (Robert Schumann, Chopin, Berlioz, Auber, Meyerbeer). Hij schreef veel composities voor grote bezettingen en voltooide de opera De jaarmarkt van Sorotsjinski van Moessorgski (1917). Zijn talent komt het meest tot zijn recht in het meer intieme genre (pianomuziek, liederen). Als (gevreesd) muziekcriticus vertegenwoordigde hij de richting van Wagner en Franz Liszt.

WERK: Orkest: Vier suites, twee scherzi, Tarentella, Marche solennelle. – Voorts: Kamer- en pianomuziek, elf opera's (o.a. Een gevangene in de Kaukasus, 1883, n. Poesjkin; William Ratcliff, 1869; n. Heine; Angelo, 1876; n. V. Hugo); koormuziek en ca. 300 liederen. – Geschrift: La musique en Russie (1880; herdr. 1974).