Cornelius, Peter

Cornelius, Peter (Mainz 24 dec. 1824 – aldaar 26 okt. 1874), Duits componist en dichter, aanvankelijk ‘Hofschauspieler’ in Wiesbaden, studeerde te Berlijn bij Dehn, maar vertrok spoedig naar Weimar, waar hij zijn literaire talent in dienst stelde van de ideeën van Franz Liszt en de Neu-Deutsche Schule. Hier schreef hij zijn komische opera Der Barbier von Baghdad (1858) op een eigen, literair waardevol libretto; de première met Liszt als dirigent was geen succes, maar later bleek dit werk een van de weinige laat-romantische opera's te zijn die kon voortbestaan naast die van Wagner. Van 1859 tot 1865 verbleef hij in Wenen, waar hij bevriend was met Brahms en (de dichter) Hebbel, en in 1861 toetrad tot de Wagnerkring. Hij schreef daar zijn opera Der Cid (1866). In 1865 werd hij op voordracht van Wagner aan het conservatorium te München benoemd tot docent muziektheorie en retorica. Zijn hier gecomponeerde opera Gunlöd werd door W. von Baussnern voltooid (1908). Hoewel hij zijn naam te danken heeft aan zijn eerste opera, is hij vóór alles een meester op het gebied van de liedkunst. Van zijn liederen voor één of meer solostemmen en voor koor (Brautlieder, 1856–1858; Vater unser Lieder, 1854; Weihnachtslieder, 1856; herz. 1870) zijn vele op eigen tekst gecomponeerd. Zij geven blijk van een geheel eigen fijnzinnige en lyrische stijl die onafhankelijk bleef van de dominante muzikale stromingen van zijn tijd.

UITG: Literarische Werke (4 dln., 1904 vv.; nw. uitg. 1970); Ausgew. Schriften und Briefe, d. P. Egert (1938).