canzona [muziek]

canzona [muziek], ook canzone (Ital.), oorspronkelijk, ten tijde van de troubadours en later, een een- of meerstemmig lied (Fr.: chanson), meestal een liefdeslied, zowel eenvoudig als enigszins gecompliceerd getoonzet. Na 1530 werd de canzona verdrongen door madrigaal en canzonetta. Instrumentaal komt de canzona voor het eerst voor tegen het begin van de 16de eeuw (canzon[a] da sonar), aanvankelijk als naam voor orgeltranscripties, later echter ook voor andere instrumentale navolgingen van Franse chansons. Bij Giovanni Gabrieli (1557–1612) werd de canzona voor het eerst gefigureerd. Het enige verschil met het ricercare is de wat lichtere thematiek en de driedelige indeling.

Uit de canzona da sonar is de sonate ontstaan.