Cage, John Milton jr.

Cage, John Milton jr. (Los Angeles 5 sept. 1912 – New York 12 aug. 1992), Amerikaans componist, dichter, graficus en essayist, verbleef in Europa (1930–1931) en studeerde in New York bij Cowell (1933–1934; o.m. niet-Westerse muziek) en in Los Angeles bij Arnold Schönberg (1934). Na zijn studie werkte hij als dirigent van een slagwerkensemble en als componist-begeleider van balletgezelschappen. In Seattle leerde hij de choreograaf Merce Cunningham kennen, met wie hij in de volgende jaren veel zou samenwerken. Al in een vroeg stadium ontwikkelde Cage een esthetiek die aan het begrip muziek een ruimere inhoud gaf. Naast gefixeerde tonen konden naar zijn idee ook ruisklanken en stilte muzikaal geordend worden. Deze elementen gingen in zijn composities vanaf ca. 1938 een belangrijke rol spelen. Uit deze periode dateren veel stukken voor slagwerk en voor prepared piano: een gewone piano waarin tussen de snaren houten, metalen of rubberen voorwerpen zijn aangebracht, waardoor de klankkleur en de toonhoogte van de aangeslagen snaren worden beïnvloed. Omdat met dergelijke instrumenten vaak geen exacte toonhoogten konden worden gerealiseerd, en er dus ook geen sprake kon zijn van melodie of harmonie, werd het materiaal gestructureerd door middel van terugkerende ritmische patronen, een procédé dat aan niet-Westerse muziekvormen was ontleend.

Vanaf 1951 gingen toevalsoperaties een rol spelen in de muziek van Cage. De achtergrond hiervan vormde zijn overtuiging dat men klanken niet moest onderwerpen aan causale structuren, zoals dat tot dusver in de westerse muziek gebruikelijk was, maar hun eigen expressie moest zien bloot te leggen. Dat gold ook voor geluiden uit het dagelijks leven, die Cage in toenemende mate in zijn muziek verwerkte. De toevalsoperaties werden aanvankelijk alleen toegepast tijdens het componeren, in de vorm van het werpen van muntjes of het gebruik van de I-tjing, maar later ook tijdens de uitvoering zelf: aan de uitvoerenden werden bepaalde beslissingen overgelaten, bijv. de keuze van het tempo of de volgorde van compositie-onderdelen (Concert voor piano en orkest). Deze ontwikkeling culmineerde in grafische partituren die de musicus naar believen kon interpreteren (Variations). Daarmee werd een verhouding tussen ‘werk’ en ‘uitvoering’ geschapen waarin, artistiek gezien, alleen het laatste telt. Met deze ideeën kwam Cage in 1958 naar Europa, waar ze grote opschudding veroorzaakten. Hun invloed was echter het grootst in de Verenigde Staten, waar ze door een hele generatie kunstenaars werden overgenomen.

Sinds de jaren zestig streefde Cage het ideaal na van een verruiming van artistieke activiteiten. Hij werd de schepper van een nieuw soort muziektheater, waarin muziek, beeld, licht en beweging geïntegreerd zijn en de werkverdeling tussen musicus, muzikaal leider, acteur en presentator volledig is afgeschaft. Tevens begon hij zich te profileren als graficus, een tendens die zich sindsdien doorzette. Uit de jaren zeventig en tachtig dateren een aantal ‘tekstcomposities’: mengvormen van muziek, literatuur en beeldende kunst, die voor een deel uit citaten zijn opgebouwd en die als hoorspelen werden uitgevoerd. De muziek die Cage in deze laatste periode schreef, laat een gedeeltelijke terugkeer zien naar conventionele notatievormen. Een belangrijke ontwikkeling was het gebruik van citaten uit werken van andere componisten, zoals in Europeras 1 & 2. Toevalsoperaties bleven daarbij een rol spelen.

WERK: Instrumentaal: Metamorphosis (1938; piano); First, Second en Third construction in metal (1939; 1940; 1941; slagwerk); Bacchanale (1940; geprep. piano); Totem ancestor (1942; geprep. piano); A book of music (1944; 2 geprep. piano's); Music for Marcel Duchamp (1947; geprep. piano); Strijkkwartet (1949–1950); Sixteen dances (1951; fluit, trompet, 4 slagw., viool, cello); Concert (1951; geprep. piano en kamerork.); Music of changes (1951; piano); Music for piano 1–84 (1952–1956); Concert (1958; piano en ork.); Cheap imitation (1969; piano); Renga (1976); Dance, 4 orchestras (1981); Music for – (1984–1985; fluit, klarinet, trombone, piano, viool, cello); Aslsp (1985; piano of orgel); But what about the noise... (1985; slagw.); Organ²/Aslsp (1987; orgel); One hundred and one (1988; orkest); Three (1989; blokfluittrio). – Elektronisch: Imaginary landscape no. 1–5 (1939–1952; div. comb. van instrumenten en elektronica); Fontana mix (1958); Cartridge music (1960); HPSCHD (1967–1969; 1–7 verst. klavecimbels, 1–51 geluidsbanden). – Vocaal: The wonderful widow of eighteen springs (1942); Aria (1958; zangstem); Song books (1970; zangstem). – Variabele bezetting: 4′33 (1952); Variations I–VII (1958–1966). – Radiofonisch: Sounday (1978). – Theater: The seasons (1947; ballet); Theatre piece (1960; 1–8 spelers); O′OO² (1962; solo voor 1 speler); Europeras 1 & 2 (1987; opera). – Tekstcomposities (hoorspelen): Roaratorio (1979); James Joyce, Marcel Duchamp, Eric Satie: ein Alphabet (1982); Hmciex (1984); The first meeting of the Satie Society the Socie Satiety (1984–1985). – Geschriften: Silence (1961); A year from monday (1967); Notations (1969); M: writings '67–'72 (1973); Empty words: writings '73–'78 (1979); Themes & variations (1982); X: writings '79–'82 (1983).