Auschwitz

Auschwitz (Pools: Oswięcim), Duitse naam voor een stad in Zuid-Polen, 50 km ten westen van Krakau (Kraków), bij de grens met Slowakije, met 59 777 inwoners (1990). Belangrijke chemische industrie. Het is de plaats waar de nazi's hun grootste vernietigingskamp oprichtten (in 1940).

Concentratiekamp Auschwitz bestond uit drie delen: A 1, Auschwitz zelf, ook genoemd het ‘Stammlager’; A 2, Birkenau; en A 3, de ‘Aussenkommandos’, 39 kleinere kampen in de omgeving. Later werd de fabriek voor synthetische rubber, de Buna-fabriek, nog toegevoegd. Vanuit Auschwitz werden tal van andere ondernemingen, waar gevangenen te werk werden gesteld, gecontroleerd.

Auschwitz is vooral bekend geworden als vernietigingskamp. In Auschwitz waren grote aantallen joden geïnterneerd. Er waren daarnaast ook niet-joodse gevangenen uit haast alle Europese landen. Dezen werden in hoofdzaak tot slavenarbeid veroordeeld; van de joden werd 90% ‘geselecteerd’ om onmiddellijk in gaskamers te worden vermoord. Van de overigen kwamen de meesten om door honger, ziekte en mishandeling. Ook werden medische experimenten uitgevoerd. De vergassing werd in Auschwitz toegepast vanaf september 1941. In sommige gaskamers werden per dag 12 000 mensen vergast.

In de loop van de oorlog werden ongeveer 1,5 miljoen mensen naar Auschwitz gedeporteerd, die bijna allen omkwamen. De Russische troepen hebben Auschwitz bevrijd op 27 januari 1945. Zij troffen slechts 5000 overlevenden aan.