Armada

In juli 1588 voeren de Spaanse schepen alsnog uit en bereikten aan het einde van de maand de ingang van Het Kanaal. Tot viermaal toe kwam het tot een treffen met de Engelse vloot. De eerste keer, op 29 juli, onderschepte de Engelse vloot onder leiding van Lord Charles Howard, de latere graaf van Nottingham, de Armada bij Plymouth. De vloot van Howard was sneller en wendbaarder en er werden een week lang meerdere zeeslagen gevoerd, maar Howard was niet in staat de Armada te verslaan.

Op 6 augustus ging de Armada bij Calais voor anker, met het doel de hertog van Parma en zijn troepen aan boord te nemen en koers te zetten naar Engeland. Deze opzet mislukte omdat de Hollandse en Zeeuwse vloot de haven van Duinkerke blokkeerde, zodat de vloot geen zee kon kiezen. Met behulp van in brand gestoken schepen (‘branders’) dreef Howard de Spanjaarden uit hun ankerplaats. In de hierop volgende Slag van Gravelines op 8 augustus versloegen de Engelsen de Armada. Vanwege harde wind en zware beschadigingen was het restant van de Spaanse vloot gedwongen naar het noorden te zeilen en via Schotland en Ierland terug te gaan naar Spanje. Slechts 67 van de oorspronkelijke 130 kwamen uiteindelijk aan in de Spaanse havens, maar een belangrijk gedeelte daarvan was onbruikbaar voor verdere diensten. Spanjes positie als zeemogendheid werd door dit verlies niet aangetast.

Een tweede Spaanse Armada voer in 1639 onder Antonio de Oquendo uit om troepen naar de Nederlanden te brengen. Zij werd tussen 15 en 20 september 1639 door de Nederlandse vloot onder Maarten Harpertsz. Tromp naar de neutrale rede van Duins gejaagd en daar op 21 oktober, ondanks de scherpe Britse protesten, voor een deel vernietigd.