Afghanistan

In februari 2003 namen Nederland en Duitsland gezamenlijk het commando over de vredesmacht ISAF op zich, om dit in augustus over te dragen aan de NAVO. Begin oktober besloot de NAVO met instemming van de VN het bereik van ISAF uit te breiden van het gebied rondom Kabul naar de noordelijke regio Konduz. Voor de stabilisatie van de regio’s buiten Kabul werden ‘regionale opbouwteams’ opgericht, bestaande uit militairen en civiele hulpverleners. Deze teams moesten het lokale bestuur bijstaan bij de wederopbouw en demobilisatie. De veiligheidssituatie verslechterde vooral in het zuiden en oosten van het land. Er werden verscheidene aanslagen gepleegd op internationale hulpverleningsorganisaties, zoals de UNHCR en het Rode Kruis. Ook ISAF was doelwit van aanslagen.

Ondertussen duurde de Amerikaanse operatie Enduring Freedom voort. Ondanks de technologische suprematie van de VS bleken de Taliban moeilijk te bestrijden, mede omdat voor veel Pathaanse jongeren een bestaan als strijder financieel aanlokkelijk was. In hun jacht op Taliban en al-Qaida-strijders werden de VS soms gesteund door het Afghaanse leger.

Het toenemende geweld in Afghanistan werd enerzijds veroorzaakt door drugssmokkel en door krijgsheren die een groot deel van het land controleerden, maar anderzijds steeds vaker ook door militante groepen. Onder anderen de Taliban pleegden aanslagen op lokale en internationale hulpverleners en op personeel van de Verenigde Naties.

De regering voerde in 2004 in samenwerking met de Verenigde Naties een demobilisatieprogramma uit om lokale strijders te ontwapen. De krijgsheren werkten hieraan slechts mondjesmaat mee en hielden hun privélegers achter de hand. De NAVO-vredesmissie ISAF en de door de Amerikanen geleide operatie Enduring Freedom werkten vanaf 2004 meer samen.

De hulporganisatie Artsen zonder Grenzen trok zich in 2004 na 24 jaar uit Afghanistan terug nadat bij een aanslag vijf van haar stafleden waren gedood in de westelijke provincie Badghis.

In september 2005 werden de eerste vrije parlementsverkiezingen sinds 1969 gehouden. De parlementariërs werden op persoonlijke titel voor vijf jaar gekozen. Ze namen niet deel aan de verkiezingen namens een politieke partij. Volgens waarnemers van de EU bedroeg de opkomst 50 procent. De opkomst verschilde sterk van streek tot streek, van 60 procent in het relatief rustige noorden tot dertig in het zuidoosten waar de Taliban het meest actief waren. De opkomst in Kabul was met 34 procent verrassend laag. De inhoud van 650 stembussen, circa 3 procent van het totaal, mocht niet worden geteld omdat ermee zou zijn geknoeid. De fraude was gepleegd in de provincie Kandahar.