aardbeving

Introductie

aardbeving, trillingen van de Aarde, meestal ontstaan door een plotselinge verschuiving van gedeelten van de aardkorst of van de daaronder liggende aardmantel. Het studiegebied dat zich met aardbevingen bezighoudt, heet seismologie.

1. Typen aardbevingen

1.1 Zware aardbevingen

Zware aardbevingen zijn altijd van tektonische oorsprong, d.w.z. dat zij te maken hebben met processen in de aarde zoals deze bij gebergtevorming optreden. Zware aardbevingen hangen dus samen met bewegingen van grote gesteentemassa's in de aardkorst.

Bij de schoksgewijze verplaatsing van het gesteente ontstaan trillingen die met grote snelheid de aarde doorlopen. Al deze trillingen worden uit het centrum van de aardbeving – het hypocentrum – tegelijkertijd uitgestraald, maar ten gevolge van het verschil in snelheid van de verschillende typen trillingen bereiken zij de seismografische stations enige tijd na elkaar. Uit het tijdverschil dat door de verschillende stations wordt bepaald, kan men de plaats van het centrum van de trillingen op het aardoppervlak – het epicentrum – berekenen.

Gemiddeld komen per jaar enkele tientallen aardbevingen voor die veel schade veroorzaken. Het jaarlijkse aantal slachtoffers van aardbevingen is hoog: gemiddeld 20 000 per jaar. Dit grote getal is te wijten aan de allerzwaarste, de catastrofale aardbevingen in dichtbevolkte gebieden.

1.2 Vulkanische bevingen

Vulkanische bevingen zijn in het algemeen zwak; zij worden veroorzaakt door schoksgewijze verplaatsingen van magma, of door magma-uitbarstingen met een explosief karakter. Het verband tussen vulkanische verschijnselen en aardbevingen is indirect; beide zijn kenmerkend voor zwakke plaatsen in de aardkorst.